Do Lejdy, do
Sinibalda i Marthy, dojechałem mokry do ostatniej nitki płaszcza, spodni,
koszulki pod płaszczem. Sinibaldo przywitał mnie zdaniem, że gdybym tylko
przyjechał pół godziny wcześniej, zobaczyłbym dziewczyny tańczące w deszczu.
Cóż, teraz za to zobaczę dziewczyny siedzące przy stole. Wszystko zostawiłem do
suszenia, a miałem krótkie spodenki na zmianę. Przyjechałem w dobrą porę:
szykowała się uroczysta kolacja; nie wiem z jakiej okazji, chyba takiej że
dawno już nie było uroczystej kolacji. Na abażurze zapaliliśmy świece, i razem
z Angie, Marthe, Sinibaldem, Ellą i Marią zasiedliśmy do stołu. Woda do picia
znajdowała się w jednym pojemniku z którego wszyscy pili, taka nasza wersja
fajki pokoju. Potem wymienialiśmy się muzyką nieznaną dla tej drugiej osoby,
Marcie na przykład wpadło do ucha Długość dźwięku samotności. Pochwaliłem się
że znam trochę holenderskiej klasyki, i stwierdziła że mam dobry gust, gdy
powiedziałem że bardzo lubię Zing Vecht Huil… Ramsesa Shaffy. Sinibaldo
puszczał jakieś brazylijskie smęty, od których wszystkim odechciewało się
więcej. Około drugiej Marthe zasnęła na mojej kanapie. To był znak że jest
późno.
Rano
obudziła mnie przejęta rozmowa Angie i Marthe. Angie przeżywała ciężkie chwile:
jej chłopak, Francuz, powiedział dzień wcześniej, że spotkał dziewczynę która
wydała mu się jak tęcza na niebie, on musi za nią iść. Angie analizowała każde
jego zdanie, a może coś, a nuż. I uchwyciła się jego wyrażenia, że gdy widzi
się tęczę, nie widać słońca. Była w rozterce, bo już mieli zarezerwowany prom
do Grecji, gdzie mieli osiąść. W dodatku on zgodził się pójść na kompromis,
choć kompromis to chyba był jedynie w jego oczach: będą razem, ale on będzie
odchodzić załatwiać swoje potrzeby seksualne do tamtej. I Angie pytała o
zdanie, co ja bym zrobił, co Marthe sądzi. Przedstawiłem trochę swoje teorie na
sprawy miłosne i zapatrywania na tę konkretną sprawę. Stwierdziłem że zachował się
jak dzieciak który rzucił się na słodycze, a nie wie jeszcze że od tego się
wymiotuje. Angie westchnęła „a więc ja jestem nudnym, zdrowym jedzeniem…”. Nie
w tą stronę miało iść pocieszanie, więc opowiedziałem jej o podziale człowieka,
który jest przydatny również do rozważania miłości: na część impulsywną,
uczuciową i intelektualną. I ten jej gość jest zdolny tylko do przeżywania na
poziomie impulsywnym, może czasem przypadkiem wchodzi na następny. Prawdziwa
miłość zaś to taka, która przechodzi w pełnię w trzech częściach ludzkiej
duszy; po tym, myślę, można poznać kogoś dojrzałego do miłości – potrafi kochać
intelektem, a jedynie taka miłość jest źródłem, ciągle świeżym. Angie złapała o
co chodzi, i chyba w duchu skreśliła już Francuza, niezależnie od jego pięknych
słówek o tęczy i słońcu. Tak sobie pomyślałem, że nie chodzi o to żeby nie
wybaczać. Ale on nie pokazał wiele skruchy, a samo gadanie to za mało. Dodałem
jeszcze, jakby z wahaniem, o czwartej części człowieka; nie części duszy, a
ponad duszą – będącą duchem, egzystencją. I do miłości można to odnieść.
Oczywiście, drugiego człowieka poznajemy tylko zmysłami, ale w tym co słyszymy
da się odróżnić warstwę esencji i egzystencji. Esencja to to czym jesteśmy,
egzystencja tym że jesteśmy. Egzystencja poprzedza esencję, jak mówi znane
zdanie. Najpierw się jest, a później, w miarę możliwości, wybiera jakim się
jest. W miłości, ale tej rzadkiej i niedlakażdego, zdarza się porozumienie na
poziomie egzystencji. To znaczy, wtedy przestaje mieć znaczenie że ten człowiek
stojący przede mną to kobieta wyglądająca tak a tak; mogłaby być moim
przyjacielem, sąsiadem, kimkolwiek, mogłaby być łysa, a czułbym kontakt tak
samo personalny i bliski jak i teraz. Taką miłość zresztą się obserwuje: choć
wymaga samozaparcia, ale pewnie dlatego jest tak piękna.
Teraz już naprawdę musiałem jechać,
bo dochodziła trzynasta, a nie uśmiechało mi się zajechać do Amsterdamu po
północy. Uścisnęliśmy rękę z Angie jakoś dziwnie patrząc sobie w oczy, i z
Marthe. Zanim wyruszyłem w trasę powrotną nie omieszkałem odwiedzić jeszcze raz
tych miejsc w Lejdzie, które tak mile działały na oko. Zaszedłem do muzeum
miasta, gdzie ukazano życie w Niderlandach w średniowieczu, ale i w czasach
późniejszych. Skórzane trzewiki – małe, dziecięce, ale też rozmiaru dorosłego.
Pomostem między mną a człowiekiem z przeszłej epoki stały się jego buty. Więc
patrzę na nie, jakby coś opowiadały. Obok wyłożone fajki: białe, długie, takie
jak miał Gandalf, który prawdopodobnie miał korzenie holenderskie. Naturalną koleją
rzeczy jest że teraz pali się różne rzeczy w coffeeshopach – czy u nas ktoś
dziwi się że jedzony jest bigos, albo kasza?
Ruszam dalej
ku Rijnsburgowi, które jest pomiędzy Lejdą a wybrzeżem. A w Rijnsburg nie byle
co, bo tam mieszkał Spinoza i do domu tego można wejść. Rzecz
charakterystyczna, podobnie z amsterdamskim domem Rembrandta – są one
wyróżniające się nad okolicą zdobieniami, urodą. Nie oznacza to jednak że
umyślnie wybierali do zamieszkania takie domy, wszak Rembrandt w trakcie
mieszkania tam klepał biedę. Bardziej wiarygodna jest hipoteza że domy
okoliczne były podobne, ale przebudowy, wyburzenia i mody architektoniczne nie
posłużyły im. Rzecz jasna, nikt nie będzie tykać domu który uświęcony jest
pomieszkiwaniem Rembrandta.
Dom wydawał się zamknięty, ale jest
kołatka, a ja już nabrałem pewnego tupetu, który pozwala wszędzie wchodzić,
pytać i prosić wyganiającego mnie z zamku ochroniarza by jeszcze pstryknął mi
zdjęcie (to z drogi do Utrechtu). Otwiera mi kustoszka i wpuszcza, jakby jej
było trochę głupio że tu dom filozofa a zamknięte. Mówi że bilet za 5 euro, ale
jeszcze się pyta czy studiuję, wtedy bilet jest za 3,5. Pada pytanie co
studiuję. Gdy usłyszała, pokiwała głową ze słowami: „that must be a special
discount…” Wszedłem ostatecznie za dwa euro; od początku wiedziałem że
studiowanie filozofii wiążę się z wymiernymi korzyściami finansowymi. Wnętrze
domu warte ujrzenia; Spinoza zresztą nie zajmował go całego sam, miał do
dyspozycji gabinet, strych, ogród.
Baruch
Spinoza z Amsterdamu
zapragnął
dosięgnąć Boga
szlifując na
strychu
soczewki
przebił
nagle zasłonę
i stanął
twarzą w twarz
 |
| Zandvoort |
Minąłem Nordwijk, znaną mi nazwę, bo tam
podążali na warsztaty taneczne Czeszka Katarina i Rosjanin Jaroslav, których
gościłem w Amsterdamie. Dalej jeszcze parę kilometrów wydmami, i wjechałem do
lasu. Przez Zandvoort, niczego sobie miasteczko całkiem wesołe, Haarlem, które
chętnie raz jeszcze zobaczyłem, wjechałem do Noord, Amsterdamu Noord - domu, tyle że tymczasowego. I tu
kończy się ta podróż, ta relacja.
Ja zaś
podróżuję dalej, by zobaczyć, usłyszeć, i z tego wszystkiego zrozumieć.
Brak komentarzy:
Prześlij komentarz